

D3806

རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་དང་མཁས་པ་བནྡེ་ཤེས་རབ་དཔལ་གྱིས་དཔལ་ན་ལེནྡྲར་བསྒྱུར་བའོ།
以下是藏文翻译成汉语的结果：
由印度的大智者亲自口授，学者班智达·智光翻译于荣耀的纳兰陀寺。

+--------------
指3805

།[་]@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། པྲཛྙཱ་པཱ་ར་མི་ཏཱ་ཀོ་ཥ་ཏ་ལ་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཛོད་ཀྱི་ལྡེ་མིག ཅེས་བྱ་བ།འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས། །བླ་མའི་ཞལ་གྱི་གདམས་པ་ནི། །བདག་ཉིད་དྲན་ཉམས་འཇིགས་སྤང་ཕྱིར། །ལུང་བཞིན་དུ་ནི་དགོད་པར་བྱ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་དོན་བཞི་སྟེ། སྤྱིར་རྣམ་པར་གཞག་ པ་དགོད་པ་དང་བཅས་པ་བསྟན་པ་དང་།བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་དང་། མཚོན་པར་བྱེད་པའི་དཔེ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་བསྟན་པ་དང་། རྗོད་བྱེད་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སུམ་བརྒྱ་ཕུལ་གདབ་པའོ། །དེ་ལས་དང་པོ་ཡོན་ཏན་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུམ་ སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགོངས་པ།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་།འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཤེགས་ཤུལ། བདེ་སྐྱིད་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་མཛོད། དུག་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱེད་པའི་སྨན། བདུད་དང་མུ་སྟེགས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཟློག་པར་བྱེད་པའི་དཀའ་ཟློག་ ཆེན་པོ།མ་རིག་པའི་མུན་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཉི་མ། ཡོན་ཏན་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བ་འདི་ལ་ཆོས་སྐུ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་ཀྱང་། གཟུགས་སྐུ་སྣང་བ་དག་པ་ལ་ཅིར་ཡང་ཤར་བས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་སྣང་བའོ། ། མངོན་རྟོགས་ལ་བརྒྱད་ལས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་དཔེའི་སྒོ་ནས་བསྟན། ལམ་ཤེས་ཁྲུས་མཁན་དྲི་མ་དག་པར་བྱེད་པའི་དཔེའི་སྒོ་ནས་བསྟན། གཞི་ཤེས་ཞིང་པ་སོ་ནམ་བྱེད་པའི་དཔེའི་སྒོ་ནས་བསྟན། རྣམ་ཀུན་མངོན་རྫོགས་དེད་དཔོན་ནོར་བུ་རིན པོ་ཆེ་འདོན་པའི་དཔེའི་སྒོ་ནས་བསྟན།རྩེ་མོ་མངོན་རྟོགས་སྨན་པ་མཁས་པ་ནད་པ་གསོ་བའི་དཔེའི་སྒོ་ནས་བསྟན། མཐར་གྱིས་པ་མ་མཛངས་མས་བུ་ཆུང་གསོ་བའི་དཔེའི་སྒོ་ནས་བསྟན། སྐད་ཅིག་མའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཟོ་ཆུན་རྒྱུད་མོའི་དཔེའི་སྒོ་ནས་བསྟན། ཆོས་སྐུ་མཛད་པ་དང་ བཅས་པ་ནི་ནམ་མཁའི་ཆར་སྤྲིན་གྱི་དཔེའི་སྒོ་ནས་བསྟན་ཏོ།།དོན་དམ་པ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ནི་མཚོན་དུ་མེད་པ་ནམ་མཁའི་དཔེས་བསྟན། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་འཁྲུལ་པའི་དཔེ་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྟན། གྲངས་ལ་ངེས་པ་མེད་པ་སྐྱེས་བུའི་ཚེ་ཚད་ཀྱི་དཔེས་བསྟན། གོ་རིམས་ལ་ངེས་པ་ མེད་པ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དཔེས་བསྟན།ངོ་བོ་ལ་ངེས་པ་མེད་པ་སྤྲུལ་པའི་མི་ལུས་ཀྱི་དཔེས་བསྟན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཚུལ་གཅིག་ཏུ་སྟོན་པ་ཤིང་རྣམས་ཀྱི་གྲིབ་མའི་དཔེས་བསྟན། ཟློས་པ་ཡོད་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་པ་ཐ་ག་པས་ཐག་འཐགས་པའི་དཔེས་བསྟན།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྤྱིའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ དགོས་པ་དང་བཅས་པ་འབྱེད་པའི་ལྡེ་མིག་སྟེ་དང་པོའོ།། །།བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྐབས་བརྒྱད་ལས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཆོས་བཅུའི་བདག་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལྟ་སྤྱོད་གཉིས་ཀྱིས་ཉམས་སུ་ལེན་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་བསྐྱེད ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བསམ་པ།ཆེད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་འཇུག་པ། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མཐར་ཐུག་པ་སྟེ་བསམས་པ་བཞིན་མཐར་ཕྱིན་པའོ། །ལྟ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པའོ། །དེ་བསྟན་པའི་ཆ་ནས་ནི་གདམས་ངག་གོ་།རང་བཞིན་མེད་པ་ དེ་བློས་རྟོགས་པའི་ཆ་ནས་ནི་ངེས་འབྱེད།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་ཡང་མི་དམིགས་པར་རྟོགས་པས་རིགས་ཅན་གྱི་རྟེན་གང་ཟག་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་མི་དགེ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་བཅུ་གཅིག་།དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་ལ་སྤྱོད་པས་མི་དམིགས་པར་རྟོགས་པས་དམིགས་པའོ།།སྤྱོད་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་གོ་བགོས་པ་ནི་གོ་ཆ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་ནི་འཇུག་པ། དྲུག་པོ་དེ་ཚོགས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་ཚོགས་ཏེ། བཅུ་པོ་དེ་གསུམ་དུ་བསྡུས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སུ་བསྡུས་པའོ། 



在印度语中，称为“般若波罗蜜多藏”；在藏语中，称为“智慧波罗蜜多之藏的钥匙”。向圣者文殊菩萨顶礼！向胜者的母亲顶礼！
从上师的口传教诲中，为了使自己忆念、避免退转与恐惧，依照经典而加以阐述。智慧波罗蜜多有四种意义：一是普遍地陈述并加以说明；二是阐明所要表达的智慧波罗蜜多的意义；三是展示一百零八种譬喻；四是以三百颂词加以表达。
其中，第一种功德是：她是一切如来的母亲，一切佛陀的意趣，一切法中的至高无上，一切圣者的前行之路，一切安乐的源泉，平息一切毒害的良药，击退一切魔众与外道的大艰难，消除一切无明黑暗的智慧之日。这种无法言喻的功德，法身虽远离一切分别念，未以任何方式成立，但化身显现清净，随处显现而得以现前觉悟。
现前觉悟有八种譬喻加以说明：通过“一切智者转轮王的譬喻”展示；通过“知路者洗净污垢的譬喻”展示；通过“知地者耕作田地的譬喻”展示；通过“一切现前圆满的领航者开采珍宝的譬喻”展示；通过“顶尖现前觉悟的智医治病的譬喻”展示；通过“母亲逐渐养育幼子的譬喻”展示；通过“刹那现前觉悟的小溪流动的譬喻”展示；通过“法身及其事业如天空中云雨的譬喻”展示。究竟真实远离一切分别念，以无喻的虚空譬喻展示；世俗显现以八种错乱譬喻展示；无定量以人的寿命譬喻展示；无定序以太阳圆环譬喻展示；无定性以幻化人身譬喻展示；一切法以单一方式示现，以树木阴影譬喻展示；虽有言说却无过失，以织布者织布的譬喻展示。
智慧波罗蜜多的普遍陈述及其必要性的钥匙，第一部分。
所要表达的智慧波罗蜜多意义，从八个方面中，一切智者的十法自性，通过观与行两种菩提心加以实践。其中，发心是对菩提智慧的意愿，动机是对菩提心的投入，决意出离是将菩提心贯彻到底，如愿达成。见地是一切法无自性。从教诲部分而言是教导，从无自性由心领悟部分而言是决断。菩萨以菩提心乃至对菩提心也不执著地觉悟，因此对具缘者的基础——凡夫个人的善恶等十一种执著，菩萨以智慧波罗蜜多的修行而不执著地觉悟这些执著。
修行的六波罗蜜多是装备，布施等是通往菩提之路的投入，六者聚合为资粮，这十者归纳为三类，归入菩提心中。
以上是翻译内容，尽量保持原文的结构与意义，语言流畅且符合汉语表达习惯。


། ལམ་ཤེས་ལ་ཆོས་བཞི་སྟེ། མཉམ་གཞག་།རྗེས་ཐོབ། ཕན་ཡོན། རྟེན་གྱི་གང་ཟག་གོ། །མཉམ་གཞག་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་དེས་གང་ལ་ཡང་མི་གནས་པ། གང་ལ་ཡང་མི་སློབ་པ། གང་ཡང་བཙལ་ན་མི་རྙེད་པ། གང་ཡང་མི་སྒྲུབ་པ། རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག པའོ།།རྗེས་ཐོབ་ནི་རང་ཡང་ཡུམ་ལ་མོས་པ་བྱེད། གཞན་ཡང་བྱེད་དུ་འཇུག་།བྱེད་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་། བྱས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བའོ། །ཕན་ཡོན་ནི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཕན་ཡོན་དང་། རྒྱུད་ལ་ཉམས་སུ་བླངས་པའི་ཕན་ཡོན་དང་གཉིས་སོ། །རྟེན་གྱི་གང་ཟག་ནི་ ལམ་རྣམ་པར་དག་པ་སྐྱེ་བ་དང་མི་སྐྱེ་བའོ།།དེ་ཡང་ལམ་ཤེས་ཀྱི་ཆོས་བཅུ་གཅིག་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་གཅིག་གིས་མཉམ་གཞག་རྗེས་ཐོབ་གཉིས་ཀྱིས་ཉམས་སུ་བླངས་པས་ཕན་ཡོན་འབྱུང་བའོ། །གཞི་ཤེས་ལ་གཉིས་ཏེ། འཁྲུལ་པའི་གཞི་འཁོར་འདས་གཉིས། འཁོར་བ་སྤངས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་ བྱེད་པའི་ཐབས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལྟ་བསྒོམ་སྤྱོད་པ་རྒྱུད་ལ་བརྟེན་པས་སྤང་བྱ་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་འགག་པ་འཁོར་བ་སྤོང་བར་འདོད་པའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཞི་ཤེས་འཁོར་བ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པས་མཐའ་གཉིས་གང་ལ་ཡང་མི་གནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ མཚན་མར་མི་འཛིན།ལྟ་བ་སྤྱོད་པ་འབྲས་བུ་གསུམ་མཚན་མར་མི་འཛིན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པས་གཟུགས་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུད་གང་ལ་ཡང་མི་སྦྱོར། རྣམ་པ་གང་གིས་ཀྱང་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་པའོ། །གཞི་ཤེས་ཀྱི་ཆོས་དགུ་འཁོར་བ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པས་བདག་ཉིད་དེར་མི་ཞེན་པར་སེམས་ ཅན་ལ་འཆི་འཕོ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པའོ།།རྣམ་ཀུན་མངོན་རྫོགས་ནི་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་གཉིས་སོ། །ཟབ་པ་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ལ་སོགས་པ་གང་ལ་ཡང་མི་བརྩོན། །སྦྱོར་བས་ཆོས་སྐུ་སྲིད་པ་དང་ཞི་བ་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་ལ་ཕན་ཡོན་གྱི་རྣམ་པ་དང་། སྐྱོན་གྱི་རྣམ་པ་དང་། སྦྱོར་བའི་མཚན་ ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་།སྦྱོར་བ་ཉམས་སུ་ལེན་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཐ་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལྔས་ཐར་པའི་ཆ་མཐུན་གྱི་རྣམ་པ་དང་། སྡིག་པ་སྤང་ཞིང་དགེ་བ་སྒྲུབ་པ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་རྣམ་པ་དང་། སྦྱོར་བ་མཐར་ཕྱིན་མ་ཕྱིན་རྟགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་། སྦྱོར་བའི་ཕན་ཡོན་ཞིང་དག་པ་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་རྣམ་པའོ། ། རྣམ་ཀུན་མངོན་རྫོགས་ཀྱི་ཆོས་བཅུ་གཅིག་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་གང་ལ་ཡང་མི་གནས་པ་རྒྱུད་ལ་སྦྱར་བས་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་རྣམ་པར་འཆར་བའོ། །རྩེ་མོ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་རྣམ་ཀུན་མངོན་རྫོགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལས་བོགས་ཕྱུང་བ་ལས་རྟགས་བཅུ་གཉིས། དགེ་བའི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་འཕེལ། ཐེག་པ་ཆེན པོར་ངེས།སེམས་ཀུན་དུ་གནས་པའི་སྦྱོར་ལམ་གྱི་རྩེ་མོའོ། །མཐོང་ལམ་བསྒོམ་ལམ་བར་ཆད་མེད་པ་གསུམ་ནི་མཉམ་གཞག་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་། དེའི་ཕན་ཡོན་ནོ། །མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་ནས་རྟོགས་པ་ལ་སྐྱེད་འབྱུང་བའོ། །མཐར་གྱིས་པ་ནི་ཆོས་ ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རིམ་གྱིས་འཆར་བའོ།།སྐད་ཅིག་མ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཅིག་ཅར་དུ་རྫོགས་པའོ། 
以下是藏文翻译成汉语的结果：
“知路”有四种法：平等住、后得、功德、依止之人。平等住是指一切法无自性，因此不住于任何处，不学任何事，寻求任何东西也找不到，不证成任何东西，依自性而清净。后得是指自己也对母亲（般若）生起信乐，也让他人投入修行，对所作之事随喜，将所作善根回向圆满菩提。功德有两种：一是完全了知特性的功德，二是依传承实践的功德。依止之人是指道清净的生起与不生起。
此外，“知路”的十一种法，由一个依止之人通过平等住与后得两种方式实践而产生功德。“知地”有两种：一是错乱的基础，即轮回与涅槃二者；二是通过智慧波罗蜜多的见修行，依靠传承，断除烦恼等应舍弃之物，止息轮回而欲获得涅槃。菩萨的“知地”是通过了知轮回无自性而不住于两边，对智慧波罗蜜多不执著为相状，见、行、果三者不执著为相状，一切法无自性而不与色或色的传承相连，无论以何种方式都不生起骄慢心。“知地”的九种法，通过了知轮回无自性而不执著于此，从而向众生示现死亡、转生等。
“一切现前圆满”有深奥与广大两种。深奥是指对蕴、界等不勤作，通过修行使法身将存在与寂灭平等为一。广大是指修行中的功德相、过失相、修行的特性相，以及通过不同方法实践的五根趋向解脱的相应相、断恶修善的决断相、修行是否圆满的标志相、修行功德清净及善巧方法的相。“一切现前圆满”的十一种法，对蕴等不住于任何处，通过传承修行而显现深奥与广大的相状。
“顶尖现前觉悟”是从“一切现前圆满”的修行中提升，具足十二种标志，十六种善相增长，决定趣向大乘，是一切心住于修道之顶尖。见道、修道、无间道三者，在平等住中无分别念及其功德。不住于平等是指通过智慧了知六波罗蜜多而生起觉悟。渐次者是指一切法无执著而逐步显现波罗蜜多。刹那者是指一切法无自性而刹那间圆满波罗蜜多等。
以上翻译尽量保持原文的逻辑与层次，语言通顺且符合汉语习惯。


།སྐབས་ཐ་མ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་མཐར་ཕྱིན་པའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཡང་བསྡུ་ན་ཀུན་རྫོབ་དང་། དོན་ དམ་པ་གཉིས་ལས།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་། མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་དང་། རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། ཐབས་ཀྱི་ཆ་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་རྫོབ་བོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་དང་། མཉམ་པར་བཞག་པ་དང་། ཟབ་པ་དང་། སྐྱེ་མེད་ལ་སོགས་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་དོན་དམ་པའོ། །བདེན་པ་གཉིས་ ཀྱང་ལྟོས་ནས་བཞག་པ་ལས་ངོ་བོས་སྒྲུབ་པ་ནི་མེད་དེ།སྐྱེ་བ་དང་། འགག་པ་དང་། མཚན་ཉིད་དང་། མཚན་གཞི་དང་། སྤྱི་དང་། བྱེ་བྲག་དང་། གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་གཉིས་དང་། གསུམ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་ལ་དབྱེར་མེད་ཡིན་གྱི་དུ་མ་རོ་གཅིག་ཤེས་པར་གྱིས། བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ དོན་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ལྡེ་མིག་སྟེ་གཉིས་པའོ།། །།མཚོན་པར་བྱེད་པའི་དཔེ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ལས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དཔེ་ལྔ་ལས་དང་པོ་ནི། ཆུ་ཀླུང་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀླུའི་བདག་པོ་མ་དྲོས་པའི་མཐུ་ཡིན་པའི་དཔེས ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སངས་རྒྱས་ཉག་གཅིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ཡང་།ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་སྣང་བས་བྱིན་རླབས་ཀྱི་བརྒྱུད་པ་མ་ཆད་པར་བསྟན། སྒྱུ་མ་གཞན་དང་ཕུང་པོ་གཞན་དུ་མི་བྱེད་པའི་དཔེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས་བདེན་བརྫུན་ དབྱེར་མེད་པར་བསྟན།རྫ་སོ་མ་བཏང་བར་ཆུས་རེག་པའི་དཔེས་ཐབས་མི་མཁས་པའི་གང་ཟག་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོས་ཟིན་ན་བརླག་པར་བསྟན། སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་བཞི་མདོར་སྤྲུལ་ནས་དམྱལ་བ་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པའི་དཔེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས་ འཇིགས་པ་དང་ཞེན་པ་ནི་སྐྱེ་བར་བསྟན།མི་ཤི་དེའི་འགྲོ་རྒྱུ་མེད་པའི་དཔེས་བུད་ཤིང་ལས་མེ་ལོགས་སུ་མ་གྲུབ་པས་འཁོར་བ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པ་ལས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འགྲོ་རྒྱུ་མེད་པར་བསྟན་ནོ། །ལམ་ཤེས་ལ་དཔེ་བཅུ་དགུ་ལས། དང་པོ་འདྲེན་པ་འདུས་མ་བྱས་ལ་མི་གནས་ཞེས་པས་ སངས་རྒྱས་གང་ལ་ཡང་མི་གནས་པའི་དཔེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་ལ་ཡང་མི་གནས་པར་བསྟན།ཚུ་རོལ་ཕ་རོལ་འགྲོ་ངོགས་མ་མཐོང་ཞེས་པས་མཐའ་མ་མཐོང་བའི་བྱའི་དཔེས་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་མི་མཐོང་བར་བསྟན། ཆོས་འཆད་པ་དང་ཉན་པ་ནས་ བཟུང་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བསྟན་པའི་དཔེས་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་འཁྲུལ་སྣང་དུ་ཤེས་ན་དེ་ཉིད་སྒོམ་པ་ཡིན་པར་བསྟན།ནམ་མཁའི་ཁམས་དང་མཚུངས་ཏེ་དབྱེར་མེད་ཐ་དད་མེད་པའི་དཔེས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རང་བཞིན་མེད་པས་ གཅིག་དང་ཐ་དད་དུ་མ་གྲུབ་པས་བཙལ་ན་མི་རྙེད་པར་བསྟན་ཏོ།།མོས་པའི་དཔེ་བདུན་ནི། རིག་སྔགས་ཆེན་པོའི་དཔེས་མྱ་ངན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆོས་ཞི་བ་དང་། སྨན་པའི་རྒྱལ་པོའི་དཔེས་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་ཞི་བ་དང་། ས་བོན་བཏབ་ནས་ས་ལ་མྱུ་གུ་འབྱུང་བའི་དཔེས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དགེ་ བའི་ལོ་ཏོག་ཐམས་ཅད་འཕེལ་བ་དང་།འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་གང་ན་ཡོད་ས་ན་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་ལ་སོགས་པའི་དཔེས་ཡུམ་སྤྱོད་ས་ན་ལྟ་སྤྱོད་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་བསྟན།

以下是藏文翻译成汉语的结果：
“最后阶段”是说一切法无自性而究竟圆满。这些内容的意义若加以归纳，则分为世俗谛和胜义谛两种：六波罗蜜多、不住于平等、广大以及一切方法部分属于世俗谛；一切法无自性、平等安住、深奥、无生等，以及无分别念属于胜义谛。两谛也是依观待而安立的，并非自性成立，因此生、灭、特性、所依、共相、别相、能取、所取等二或三等一切法在意义上无差别，应当知晓非多为一。所要表达的意义确立的钥匙，第二部分。
通过一百零八种譬喻加以展示，其中“一切智者”有五种譬喻：第一，以“一切河流皆由龙王无垢之力所主”的譬喻，说明智慧波罗蜜多虽是唯一佛陀的行境，却显现于声闻、独觉及凡夫，示现加持传承未曾断绝。以“幻术不与他蕴分别”的譬喻，说明菩萨以智慧波罗蜜多修行而示现真伪无别。以“未烧陶土被水触及”的譬喻，说明不善巧之人被恶友所牵而毁坏。以“幻术师于四方幻现地狱与波罗蜜多”的譬喻，说明菩萨以智慧波罗蜜多修行而示现恐惧与执著。以“人死后无去处”的譬喻，说明薪尽火灭未成就，知轮回无自性后，涅槃亦无去处。
“知路”有十九种譬喻：第一，以“引导者不住于无为”的譬喻，说明佛不住于任何处，智慧波罗蜜多亦不住于任何处。以“远近两岸无路可行”的譬喻，说明鸟未见边际，修行般若的菩萨不见常断之边。以“从说法与听法乃至涅槃如幻”的譬喻，说明从听闻等知为虚妄显现即是修行的示现。以“虚空界无差别无分别”的譬喻，说明色等法与智慧波罗蜜多无自性，故不成立为一或异，寻求不得。
“信乐”的七种譬喻：以“大明咒”的譬喻，示现平息涅槃痛苦之法；以“药王”的譬喻，示现平息一切烦恼之病；以“播种后地上生芽”的譬喻，示现智慧使一切善花果增长；以“转轮王所在之处有七宝等”的譬喻，示现般若修行之处一切观行珍宝皆生。
以上翻译力求准确传达原文意义，同时保持汉语的流畅性与自然表达。



 རྒྱལ་པོ་བརྟེན་མི་རིམ་གྲོ་ཐོབ་པའི་དཔེས་ཡུམ་རྒྱལ་པོ་དང་འདྲ། སྐུ་གདུང་རྒྱལ་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་མི་དང་འདྲ་བར་ བསྟན།རིན་པོ་ཆེ་གའུ་ཏོག་གི་ནང་དུ་བཅུག་ནས་བཏོན་པའི་དཔེས་ཡུམ་རིན་པོ་ཆེ་དང་འདྲ། སྐུ་གདུང་རིན་པོ་ཆེའི་སྣོད་རྙིང་པ་དང་མཚུངས་པར་བསྟན། ཤིང་རྣམས་ལོ་མ་དང་མེ་ཏོག་ཐ་དད་ཀྱི་གྲིབ་མ་ལ་དབྱེར་མེད་པའི་དཔེས་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཚུལ་གཅིག་པར་བསྟན་ཏོ། །མོས་པ་བྱེད་དུ་འཇུག་ པའི་དཔེ་གསུམ་ནི།མྱུ་གུ་མེད་ན་སྡོང་བུ་མེད་པའི་དཔེས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མེད་ན་མངོན་མཐོ་དང་ངེས་ལེགས་ཀྱི་བདེ་བ་མི་འབྱུང་བར་བསྟན། ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་འོད་ཀྱི་དྲ་བ་འགྱེད་པའི་སེམས་ཅན་ལས་བྱེད་པ་རྣམས་བརྩོན་པའི་དཔེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཡུམ་ཡོད་ན་སྡིག་པ་སྤང་ཞིང་དགེ་ བ་སྒྲུབ་པར་བསྟན།མ་དྲོས་གནས་པའི་ཀླུའི་བདག་པོ་མེད་ན་ཆུ་ཀླུང་དང་རྩི་ཤིང་ནགས་ཚལ་ལ་སོགས་པ་མི་འབྱུང་བའི་དཔེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མེད་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་མེད་པས་ངེས་པར་ལེགས་པ་བྱང་ཆུབ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་། མངོན་པར་མཐོ་བའི་ཆོས་མི་འབྱུང་བར་ བསྟན་ཏོ།།སྣང་བྱེད་ཐམས་ཅད་པས་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་མཆོག་ཏུ་བཞག་པའི་དཔེས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་བསོད་ནམས་བྱས་པའི་དངོས་པོ་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བསོད་ནམས་ཁྱད་པར་འཕགས་པར་བསྟན། དུག་དང་འདྲེས་པའི་ཁ་ཟས་ཀྱི་དཔེས་མཚན་མ་དང་བཅས་པའི་དགེ་བའི་ རྩ་བ་མཐར་སྡུག་བསྔལ་དུ་འགྱུར་བར་བསྟན།དམུས་ལོང་དམིགས་བུ་མེད་པའི་དཔེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྤྱན་དང་འདྲ་བར་བསྟན། ཟོང་ཟད་སླར་ལོག་ན་མི་རུང་བའི་དཔེས་དལ་འབྱོར་གྱི་ཟོང་ཟད་ནས་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བར་བསྟན། ནམ་མཁའི་ཁམས་དང་མཚུངས་ཏེ་དབྱེར་མེད་གཅད་ དུ་མེད་པའི་དཔེས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པས་དག་པར་བསྟན་ཏོ།།གཞི་ཤེས་ཀྱི་དཔེ་དྲུག་ལས། འཁོར་བའི་དཔེ་གསུམ་ནི་འདམ་ལ་ཟིན་པའི་དཔེས་མིང་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཆགས་པ་བསྟན། རླུང་གི་འཁོར་ལོའི་དཔེས་ཁམས་ གསུམ་དུ་འཁྱམས་ཤིང་རྒྱུད་དྲུག་ཏུ་འཁོར་བ་བསྟན།རི་དགས་རྒྱར་ཆུད་ཀྱི་དཔེས་སེམས་ཅན་སྐྱེ་རྒས་ན་འཆིའི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བར་བསྟན། ནམ་མཁའ་ལ་བྱ་འཕུར་བའི་དཔེས་རིགས་ཀྱི་བུ་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ། དངོས་པོ་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་ལས་མི་འཆོར་བར་བསྟན། ཉི་མ་ གཟའ་དང་བྲལ་བ་ལྷང་ངེ་འདུག་པའི་དཔེས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱིས་མི་སྒྲིབ་པར་བསྟན།མེ་བཏང་ནས་རྩཝ་ཤིང་ཐམས་ཅད་སྲེག་པར་བྱེད་པའི་དཔེས་སྤང་བྱ་དང་གཉེན་པོ་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་ནས་གང་ལ་ཡང་རློམ་སེམས་མི་བྱེད་པར་བསྟན་ཏོ། 

以“国王依靠臣民次第获得成就”的譬喻，说明般若如国王，示现如同依靠国王的臣民。以“从珍宝匣中取出珍宝”的譬喻，说明般若如珍宝，示现如同珍宝的旧容器。以“树木的叶子、花朵各异但阴影无差别”的譬喻，说明一切教法如一类而示现。
“引生信乐”的三种譬喻：以“无芽则无树干”的譬喻，说明若无菩提心，则高位与究竟安乐不会生起。以“太阳圆环放射光芒网激励众生的行为”的譬喻，说明若有智慧波罗蜜多的般若，则弃恶修善。以“无无垢龙王则无河流、药树、森林等”的譬喻，说明若无智慧波罗蜜多，则无一切智的智慧，因此三类菩提及高位之法不会生起。
以“一切照明者胜过日光”的譬喻，说明声闻等的功德物被菩萨随喜的功德所超越，示现为殊胜。以“毒混食物”的譬喻，说明有相的善根最终转为痛苦。以“盲人无子可看”的譬喻，说明智慧波罗蜜多如眼。以“货物耗尽无法返回”的譬喻，说明人身自在耗尽则堕恶道。以“虚空界无差别不可分割”的譬喻，说明色等轮回与涅槃的一切法无自性而清净。
“知地”的六种譬喻中，轮回的三种譬喻：以“陷入泥沼”的譬喻，示现对名色等物的贪著。以“风轮”的譬喻，示现三界漂泊及六道轮回。以“麋鹿陷入网中”的譬喻，示现众生生老病死的痛苦。以“空中飞鸟”的譬喻，示现具慧的种姓子不偏离有无二边。以“太阳无星辰而明亮”的譬喻，示现色等法与法性不被遮蔽。以“点火烧尽所有草木”的譬喻，示现从一切应舍与对治中解脱，不对任何事物生起骄慢心。



།རྣམ་ཀུན་མངོན་རྫོགས་ལ་ དཔེ་སུམ་ཅུ་རྩ་དགུ་ལས།སྦྱོར་བའི་དཔེ་ལྔ་ནི། ཆོས་འདི་སྤྲུལ་པ་དང་སྒྱུ་མ་འདྲ་ཤེས་ཀྱི་དཔེས་སྣང་བ་འཁྲུལ་སྣང་དུ་བསྟན། དགོན་པའི་ལམ་ནི་དཔག་ཚད་མང་པོར་ཕྱིན་པའི་དཔེས་འཛིན་པ་དང་འཆང་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཕྱིན་པའི་རྟགས་སུ་བསྟན། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ ལྟ་རུ་འགྲོ་བ་ལ་རྟགས་མ་མཐོང་བ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཉེ་བའི་རྟགས་ཀྱི་དཔེས་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་མེད་པ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་རྟགས་སུ་བསྟན།དཔྱིད་དུས་ཀྱི་རྩི་ཤིང་ཁ་འབུས་ན་ལོ་འབྲས་མེ་ཏོག་འབྱུང་བ་ཤེས་པའི་དཔེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་ན་མྱུར་དུ་བདེ་ལེགས་ ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་བསྟན།སྦྲུམ་མ་ཟླ་བ་ཚང་བའི་དཔེས་སྣང་བ་བཀྲག་ཆུང་ངུ་སོང་ཙམ་ན་མྱུར་དུ་སངས་རྒྱས་པར་བསྟན་ཏོ། །བར་ཆད་ཀྱི་དཔེ་ལྔ་ནི། གློག་བཞིན་མྱུར་དུ་ཉམས་པའི་དཔེས་བརྟན་པ་ཆུང་བས་ཕན་མི་ཐོགས་པར་བསྟན། མི་ཤེས་དེ་དག་རྩ་བ་བོར་ནས་རྨོངས་པ་ཡལ་ག་དག་དང་འདབ་ མ་ཚོལ་བའི་དཔེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་སེམས་ཉིད་ཀྱི་དོན་བོར་ནས་ཐེག་པ་ཆུང་ངུའི་མདོ་སློབ་པ་འཁྲུལ་པར་བསྟན།གླང་པོ་རྙེད་ནས་གླང་པོའི་རྗེས་ཚོལ་གྱི་དཔེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྙེད་ནས་སྒྲ་དང་ཚད་མ་ལ་སོགས་པ་ཐ་སྙད་སློབ་པ་འཁྲུལ་པར་བསྟན། ཟས་མཆོག་རྙེད་ནས་ཟས་ ངན་ཚོལ་བར་བྱེད་པའི་དཔེས་མཉམ་གཞག་ལ་སེམས་བརྟན་ནས་ལུས་ངག་གིས་དགེ་བ་ལ་འབད་པ་འཁྲུལ་བར་བསྟན།རིན་པོ་ཆེ་ལ་དགྲ་འབྱུང་བའི་དཔེས་ཟབ་མོ་ལ་བར་ཆད་འོང་བ་མི་འགལ་བར་བསྟན་ཏོ། །མཚན་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་མ་ཞིག་ན་བར་གྱུར་ལ་བུ་ནི་མང་ཡོད་ཀྱི་དཔེས་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ ཅད་འདི་ལས་འབྱུང་བས་ཡུམ་དང་སྲས་སུ་སྒྲུབ་པ་བསྟན།ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་བཞི་ནི། དགའ་བའི་ཚལ་གྱི་དཔེས་སེམས་ཅན་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་ལས་འདོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་དུ་མི་དམིགས་པ་དང་། སེང་གེ་རི་སུལ་གྱི་དཔེས་བདག་མེད་སེང་གེའི་སྒྲས་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་སྤོང་ཞིང་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཉམ་ང་བ་མེད་པར་བསྟན།ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱིས་ས་སྐེམས་ཤིང་གཟུགས་རྣམས་སྟོན་པའི་དཔེས་སྲིད་པའི་ཆུ་བོ་སྐེམས་ཤིང་འཁོར་གྱི་ཆོས་སྣང་བ་དང་། ནམ་མཁའ་མཐོང་ཞེས་སེམས་ཅན་ཚིག་ཏུ་རབ་བརྗོད་ཀྱི་དཔེས་གང་ཡང་མཐོང་བ་མེད་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་ མཐོང་བར་བསྟན་ཏོ།།ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་དྲུག་ནི། རྒྱལ་པོ་གྲོང་དུ་མི་འགྲོ་ཡུལ་འཁོར་དུ་མི་འགྲོ་བར་རང་གི་ཡུལ་ནས་འདུ་བ་ཐམས་ཅད་སྡུད་པའི་དཔེས་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་བསྟན། རྒྱལ་པོ་བཏང་སྙོམས་འདུག་ ཅིང་བློན་པོ་ཀུན་བྱེད་ཀྱི་དཔེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ཐམས་ཅད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་བྱེད་པར་བསྟན།རྒྱ་མཚོར་གྲུ་ཞིག་ན་མི་རོ་དང་རྐྱལ་པ་ལ་མི་འཇུ་བ་དང་འཇུས་པའི་དཔེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་མི་བྱེད་ན་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་མི་ཐར་འཛིན་པ་ལ་སོགས་ པ་བྱེད་ན་ཐར་པར་བསྟན།བུམ་པ་སོ་བཏང་བ་དང་མ་བཏང་བ་ཆུས་རེག་པའི་དཔེས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་སེམས་མ་བསྐྱེད་པ་དང་བསྐྱེད་པ་མི་འགྲོལ་བ་དང་གྲོལ་བར་བསྟན། གྲུ་ཟག་ལྷན་མ་བྱས་པ་དང་བྱས་པའི་དཔེས་དམ་ཚིག་དང་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པ་དང་མི་གནས་པ་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་ཐར་བ་དང་ མི་ཐར་པ་བསྟན།མི་རྒས་པ་གཡས་གཡོན་གཉིས་ནས་མིས་བརྟེན་པ་དང་མ་བརྟེན་པའི་དཔེས་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པ་དང་མ་ཟིན་ན་བདག་གཞན་གྱི་དོན་འགྲུབ་མི་འགྲུབ་བསྟན་ཏོ།

以下是藏文翻译成汉语的结果：
“一切现前圆满”有三十九种譬喻，其中“修行的五种譬喻”：以“此法如幻化与魔术相似”的譬喻，示现显现为错乱显现。以“寺院的路途需经历许多由旬”的譬喻，示现执著与掌控等行为是到达佛城的标志。以“前往大海未见标志，但接近大海有标志”的譬喻，示现无不善等标志为获得菩提的标志。以“春季药树开花，知将生叶果花”的譬喻，示现若执守智慧波罗蜜多，则迅速生起一切安乐。以“孕妇满月”的譬喻，示现显现稍有光彩时，迅速成佛。
“障碍的五种譬喻”：以“闪电迅速消失”的譬喻，示现因坚定性弱而不获益。以“不识根源而迷失于枝叶与果实”的譬喻，示现智慧波罗蜜多的意义被心识根源舍弃，误入小乘经教。以“得象后寻象迹”的譬喻，示现获得智慧波罗蜜多后，追求声相与推理等概念是错误的。以“得美食后寻劣食”的譬喻，示现于平等住中坚定心后，以身语追求善行是错误的。以“珍宝生敌”的譬喻，示现深奥处有障碍并不矛盾。
“特性的譬喻”：以“母一子多”的譬喻，示现三世一切佛由此生起，故成立为母子。以“了知的特性四种譬喻”：以“乐园”的譬喻，示现虽救众生出恶道之苦，却不执著于众生；以“狮子山沟”的譬喻，示现以无我狮吼弃我见，菩萨无畏惧；以“太阳圆环烘干地面并显现形色”的譬喻，示现干涸存在之水流并显现轮回诸法；以“空中见物，难言其辞”的譬喻，示现无任何可见即见法性之义。
“殊胜特性的六种譬喻”：以“国王不往城中或乡村，仅于自己领地聚集一切”的譬喻，示现初发心的菩萨于佛地生起一切功德。以“国王平等而臣子全做事”的譬喻，示现一切佛事业由智慧波罗蜜多完成。以“海中一舟不载尸与囊则不沉”的譬喻，示现若不执守智慧波罗蜜多则不脱轮回大海，若执守则解脱。以“瓶子空与不空被水触”的譬喻，示现未发无上菩提心与已发心不得解脱与得解脱。以“船未修与已修”的譬喻，示现住于誓言与约束或不住，则从轮回大海解脱或不解脱。以“未老者不依左右二人与依二人”的譬喻，示现以方便与智慧掌握或不掌握，自他之利成或不成。
以上翻译力求忠实原文，同时使汉语表达自然流畅。



 །ནམ་མཁའི་ཁམས་ནི་ཤར་ཕྱོགས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དཔེས་ཆོས་ཉིད་ཕྱོགས་དང་རིས་སུ་མ་ཆད་པར་ བསྟན་ཏོ།།བྱ་ཞིག་ལུས་ཆེ་དཔག་ཚད་ལ་སོགས་པའི་དཔེས་ཐབས་ཤེས་རབ་འབྲིང་གིས་རྟོགས་པ་དཀའ་སླ་བསྟན་ཏོ། །བསྒོམ་ལམ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཀྱི་དཔེ་དྲུག་ནི། མདས་རྒྱ་མཚོའི་གཏིང་ཐུག་ཚོལ་བའི་དཔེས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་གཏིང་མི་ རྟོགས་པར་བསྟན།འདོད་ཆགས་ཆོས་ལ་སྤྱོད་པའི་སྐྱེས་བུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དཔེས་མ་གཡེངས་པར་རང་གིས་གསལ་བཏབ་པ་རྒྱུད་ལ་གོམས་དགོས་པར་བསྟན། བསོད་ནམས་དེ་ཡང་གསོག་གསོབ་དང་སྙིང་པོ་མེད་པའི་དཔེས་མངོན་པར་འདུ་བྱས་པའི་དགེ་བ་ལ་མི་ ཞེན་པར་བསྟན།འབྲུ་མར་སྙིང་པོ་འབར་བའི་དཔེས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་པས་ཟབ་པར་བསྟན། ས་བོན་ལས་ནི་མྱུ་གུ་འབྱུང་དེ་ཡང་འགགས་ལ་སོགས་པས་ཉོན་མོངས་པ་འགགས་པ་མེད་པར་ཟབ་པར་བསྟན། ཆུའི་ཐིགས་པ་བུམ་པ་དང་པོ་ཐ་མའི་བར་གྱིས་དགེ་བ་རིམ་གྱིས་སོགས་པར་ བསྟན།མཉེན་པ་མཁས་པ་ཕར་འགྲོ་ཚུར་འགྲོ་བྱེད་ཀྱང་མི་གནས་པའི་དཔེས་སྲིད་པ་དང་ཞི་བ་མ་གྲུབ་ཀྱང་དམིགས་པ་ཅན་ལ་ལས་འབྲས་ཡོད་པར་བསྟན་ཏོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པའི་དཔེ་དགུ་ནི། སྐྱེས་བུ་མཁས་པ་ཡོན་ཏན་ཀུན་ལྡན་གྱི་དཔེས་སྤང་བྱ་སྒྱུ་མ་ལ་གཉེན་པོ་སྒྱུ་མ་བསྟན། མཁའ་ལ་རླུང་རྟེན་གྱི་དཔེས་ ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞི་རྩ་བ་མེད་པར་བསྟན།ནམ་མཁར་གནས་པའི་བྱས་ལ་མི་ལྟུང་བའི་དཔེས་ཐབས་དངོས་པོར་མི་འཆར་བར་བསྟན། འཕོང་བསླབས་སྐྱེས་བུས་གནམ་དུ་མདའ་འཕངས་ཀྱི་དཔེས་ཚོགས་སོགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཐབས་སུ་བསྟན། དགེ་སློང་རྫུ་འཕྲུལ་ལྡན་པའི་དཔེས་སྟོང་ཉིད་ རྟོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་སྐྱོ་བ་མེད་པའི་ཐབས་སུ་བསྟན།ལག་པ་གཉིས་ཀས་གདུགས་གཉིས་འཛིན་པའི་དཔེས་ཐབས་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པས་འཁོར་བའི་གཡང་སར་མི་ལྟུང་བར་བསྟན། རིན་པོ་ཆེ་བླན་ཞིང་གཉེན་ལ་མི་སྟེར་བ་རིགས་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་དཔེས་ བདག་ཉིད་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་ནས་སེམས་ཅན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དགོད་པའི་ཐབས་བསྟན།དེད་དཔོན་ཚོང་པ་རྒྱུ་བར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པར་གོམས་པར་བྱེད་པའི་དཔེས་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཐབས་སུ་བསྟན། སྤྲུལ་པའི་མི་ལུས་མི་སྣང་མ་ཡིན་ པའི་དཔེས་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་འགྲོ་བར་བསྟན་ནོ།།རྩེ་མོའི་དཔེ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཅིག་ལས། རྟགས་ཀྱི་དཔེ་གསུམ་ནི་མཁས་པས་ང་རྒྱལ་ངེས་བཅོམ་སྟེ། ནད་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་སྨན་པ་བསྟེན་པ་ལྟར་གྱི་དཔེས་དུག་གསུམ་ཞི་བར་འདོད་པས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གུས་པའི་ སྒོ་ནས་བསྟེན་པ་བསྟན།བྱིས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མཁའ་ལ་མདུད་པ་བོར་བའི་དཔེས་འཁོར་བར་འཆིང་བ་མ་གྲུབ་པར་བསྟན། དུག་དེ་ཁོང་དུ་སོང་བ་མེད་ཀྱང་བརྒྱལ་བར་འགྱུར་གྱི་དཔེས་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་བཟུང་བས་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆིའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་བསྟན་ཏོ། །རྣམ་པར་འཕེལ་བའི་ དཔེ་བདུན་ནི།རིན་པོ་ཆེ་རྙེད་ནས་བག་མེད་པས་སྟོར་ན་མྱ་ངན་གྱི་གདུང་བ་འབྱུང་བའི་དཔེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མི་དོར་བར་བསྟན། །ཉི་མ་སྤྲིན་མེད་ཀྱི་འོད་ཟེར་གྱིས་སྣང་བ་གཞན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་མུན་པ་འཇོམས་པའི་དཔེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་དགེ་བ་བཅུ་ལ་སོགས་པ་ཟིལ་གྱིས་ གནོན་ཅིང་མ་རིག་པའི་མུན་པ་འཇོམས་པར་བསྟན།རྒྱལ་པོའི་བུ་ཞིག་ནོར་གཏོང་དོན་འདོད་ཀྱི་དཔེས་ལྷ་དང་མི་ཐམས་ཅད་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་མོས་པར་བསྟན། ཤ་ཟ་འདྲ་བའི་དཔེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནང་རྩོད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་ན་རྩོད་པའི་དུས་དེ་ཉིད་ན་ཡི་དགས་དང་འདྲ་བར་བསྟན། ཉི་མ་མཁའ་ ལ་འགྲོ་བའི་འོད་ཟེར་གྱིས་ནོན་ན་མུན་པ་མེད་པའི་དཔེས་རིགས་ཀྱི་བུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་དགེ་བ་ལ་མི་དགེ་བ་མི་འབྱུང་བར་བསྟན།ལྟ་བ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་འཇིག་ཚོགས་སུ་འདུས་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་དཔེས་སྲོག་གི་དབང་པོ་འགགས་ན་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་འགག་པ་ལྡོག་པའི་དཔེས་དགེ་བའི་ཆོས་ ཐམས་ཅད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་འདུས་པར་བསྟན་ཏོ།།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དཔེ་བཞི་ནི། ནམ་མཁའ་དང་ནམ་མཁའ་མི་འགལ་བའི་དཔེས་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་བསྟན། 

以下是藏文翻译成汉语的结果：
以“虚空界东方等”的譬喻，示现法性无偏无界。以“鸟身巨大如由旬等”的譬喻，示现方便与中观智慧领悟的难易。
“修道不退转的标志”有六种譬喻：以“探寻大海深度的箭”的譬喻，示现不能领悟分别智的蕴等深度。以“贪欲者修法的分别念”的譬喻，示现不散乱需自我明晰并于传承中熟练。以“功德积累无实”的譬喻，示现不执著于现前所作的善行。以“谷粒精髓燃烧”的譬喻，示现菩提心是因缘深奥。以“种子生芽并受阻等”的譬喻，示现烦恼无止息的深奥。以“水滴从初瓶至末瓶”的譬喻，示现善行次第积累。
以“智者往来不住”的譬喻，示现虽未成就存在与寂灭，但对有执者有业果。“方便善巧”有九种譬喻：以“智者具一切功德”的譬喻，示现应舍如幻，对治亦如幻。以“空中依风”的譬喻，示现一切法无根基。以“空中鸟不坠”的譬喻，示现方便不现为实有。以“训练者射箭升空”的譬喻，示现积累空性觉悟的方便。以“具神通比丘”的譬喻，示现悟空性的菩萨为众生无厌的方便。以“双手持双伞”的譬喻，示现具方便智慧不堕轮回深渊。以“珍宝耕地不给亲友无理”的譬喻，示现自悟空性后令众生安住空性的方便。以“领航商主为知旅途而熟练城市”的譬喻，示现一切有为是令他众生悟法性的方便。以“幻人非无显现”的譬喻，示现三解脱门虽非实有，但为众生利益而行。
“顶尖”的三十一种譬喻中，“标志的三种譬喻”：以“智者断除傲慢，如病众依医”的譬喻，示现欲平三毒通过恭敬善知识而依止。以“幼童自性在空中解结”的譬喻，示现不成就轮回束缚。以“毒未入腹仍昏倒”的譬喻，示现无自性被执为我而感受生老病死之苦。
“增益的七种譬喻”：以“得宝后不慎失之生悲”的譬喻，示现不弃智慧波罗蜜多。以“无云日光压其他光并除暗”的譬喻，示现智慧波罗蜜多压十善等并破无明暗。以“国王之子施财求义”的譬喻，示现一切神人信乐此种姓子。以“食肉相似的譬喻”，示现菩萨内争等如同争时如饿鬼。以“日光空中行压暗无暗”的譬喻，示现种姓子修智慧波罗蜜多，善行不生不善。以“六十二见聚众随”的譬喻，示现命根断则诸根断，以一切善法归于智慧波罗蜜多。
“无分别的四种譬喻”：以“虚空与虚空不违”的譬喻，示现自性无分别。
以上翻译力求准确传达原文意义，同时使汉语表达自然流畅。


སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་དཔེས་བྱ་བ་ལ་མི་རྟོག་པ་བསྟན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་ཀྱང་རང་ལ་དྲེགས་ པ་མེད་པའི་དཔེས་བྱེད་པོ་ལ་མི་རྟོག་པ་བསྟན།ཤིང་གི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་དཔེས་འབྲས་བུ་ལ་མི་རྟོག་པ་བསྟན་ཏོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དཔེ་བརྒྱད་ལ། བར་སྣང་སྤྲིན་བཞིན་གནས་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་མི་གནས་པ་དང་། རིག་སྔགས་འཆང་མཁའ་ལ་རྒྱུ་བའི་དཔེས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པ་ དང་།དུས་མིན་མེ་ཏོག་འབྱུང་བའི་དཔེས་སེམས་ཉིད་དག་པ་ལ་ཕན་ཡོན་འབྱུང་བ་དང་། འདབ་ཆགས་མཁའ་ལ་གནས་ཀྱང་མི་ལྟུང་བའི་དཔེས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་ཀྱང་ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་པར་མི་འགྲོ་བ་དང་། ཉ་ནི་ཆུ་ལ་གནས་ཀྱང་འཚུབས་ནས་མི་འཆི་བའི་དཔེས་འཁོར་བ་ན་གནས་ ཀྱང་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆིའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ས་མི་འཆིང་བ་དང་།ས་ལ་ཟད་པ་དང་འཕེལ་བ་མེད་པའི་དཔེས་ཤེས་རབ་ལ་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པ་དང་། འཁྲུལ་པའི་འཁོར་ལོའི་དཔེས་འཁོར་འདས་གཉིས་ཀ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པ་དང་། ཉི་མ་སྤྲིན་མེད་ཀྱིས་མུན་ པ་སེལ་བའི་དཔེས་རྣམ་རྟོག་ཡེ་ཤེས་སུ་འཆར་བའོ།།བསམ་གཏན་གྱི་དཔེ་བཞི་ནི། འཛམ་བུའི་གླིང་གི་མིས་ལྷ་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་ནས་མི་ཡུལ་དུ་མི་ཆགས་པའི་དཔེས་རིགས་ཀྱི་བུ་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པ་འདོད་པ་ལ་མི་ཞེན་པ་དང་། ཆུ་ནང་པདྨའི་དཔེས་འཁོར་བའི་ནང་ན་གནས་ཀྱང་དེའི་ སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་པ་དང་།རིན་པོ་ཆེ་རྙེད་ནས་དེ་ལ་མ་ཞེན་པའི་དཔེས་བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བ་ཐོབ་ཀྱང་དེ་ལ་ཡང་དག་ཏུ་མི་འཛིན་པ་དང་། མཉེན་པ་གྲུ་ཞིག་གི་དཔེས་བསམ་གཏན་ཐེག་པ་དམན་པའི་དོན་དུ་སྤྱོད་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དཔེ་བཞི་ནི། བྲན་མོའི་དཔེས་ ང་རྒྱལ་མེད་ན་བརྩོན་འགྲུས་ཡིན་པ་དང་།རྩཝ་དང་ཤིང་ལས་མེ་བྱུང་བའི་དཔེས་བདེ་སྐྱིད་རང་གིས་སྲེག་པ་དང་། བུ་གཅིག་པ་ལ་མ་ནི་རིམ་གྲོ་བྱེད་པའི་དཔེས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་མི་སྐྱོ་བ་དང་། གནམ་ས་ཆ་རལ་གྱི་དཔེས་བདག་དང་ལུས་བདེན་པར་བཟུང་ན་སེམས་ཅན་གྱི་ དོན་མི་འགྲུབ་པའོ།།སྦྱིན་པའི་དཔེ་བཞི་ནི། བདག་ཉིད་ཡ་མ་བརླ་དང་འདྲ་བའི་དཔེས་བདག་ཉིད་ལ་འཕགས་པ་མེད་པ་དང་། གླིང་བཞི་ལེགས་པར་བརྒྱན་པའང་མཆིལ་མའི་ཐལ་བ་དང་འདྲ་བའི་དཔེས་ལོངས་སྤྱོད་ལ་མ་ཆགས་པ་དང་། ནོར་བུ་མཆིང་བུའི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་ཡང་ རིན་པོ་ཆེ་གཅིག་གིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་དཔེས་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང་།ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་འབྱུང་བས་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་འདྲ་བའོ། །བརྟག་པ་མཐའ་གཟུང་གི་དཔེ་བརྒྱད་ནི། འཛམ་ བུའི་གླིང་ལ་སོགས་པ་མཆོད་རྟེན་གྱིས་བཀང་བ་བས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་དང་།འཛམ་བུའི་གླིང་སྐུ་གདུང་གིས་བཀང་བ་བས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདམ་པ་དང་། འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་སོགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་བཞག་པ་བས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བྱིན་ན་བསོད་ནམས་ཆེ་བ་དང་།འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་གནས་པ་ལ་སྦྱིན་པ་བཏང་བ་བས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསོད་ནམས་ཆེ་བ་དང་།

以下是藏文翻译成汉语的结果：
以“幻化之人”的譬喻，示现对行为无分别。以“佛陀幻身为众生利而不自傲”的譬喻，示现对行者无分别。以“木制机关轮”的譬喻，示现对果无分别。
“智慧波罗蜜多”的八种譬喻：以“空中如云般无住的法性不住”的譬喻，示现不住于法性。以“持明者在空中行”的譬喻，示现觉悟空性之义。以“非时花开”的譬喻，示现心性清净生功德。以“飞鸟居空不坠”的譬喻，示现悟空性而不偏寂灭。以“鱼居水而不溺”的譬喻，示现居轮回而不被生老病死之苦缚。以“地无增减”的譬喻，示现智慧无增减。以“迷轮”的譬喻，示现轮回与涅槃皆为因缘错乱。以“无云之日除暗”的譬喻，示现分别念转为智慧。
“禅定的四种譬喻”：以“阎浮提人至天界不恋人间”的譬喻，示现种姓子修般若不贪欲。以“水内莲花”的譬喻，示现居轮回而不受其垢染。以“得宝不执”的譬喻，示现获禅定乐而不真执著。以“智者独舟”的譬喻，示现禅定用于下乘目的。
“精进的四种譬喻”：以“婢女”的譬喻，示现无傲慢即精进。以“草木生火”的譬喻，示现安乐自焚。以“独子母渐养”的譬喻，示现为众生利不厌。以“天地分裂”的譬喻，示现若执自我与身为真则不利众生。
“布施的四种譬喻”：以“自身如乞丐”的譬喻，示现自身无高傲。以“四洲装饰亦如唾灰”的譬喻，示现不贪享用。以“珍宝堆被一宝压胜”的譬喻，示现若对一切众生的善行以发菩提心随喜则胜。以“功德宝生如珍宝”的譬喻，示现如珍宝。
“观察边际的八种譬喻”：以“阎浮提等以佛塔充满”的譬喻，示现智慧波罗蜜多殊胜。以“阎浮提以舍利充满”的譬喻，示现智慧波罗蜜多深邃。以“阎浮提等置阿罗汉”的譬喻，示现智慧波罗蜜多加持则功德大。以“阎浮提等布施众生”的譬喻，示现智慧波罗蜜多功德大。
以上翻译力求忠实原文，同时使汉语表达自然流畅。由于原文未完全结束，最后部分按现有内容翻译。


 སྟོང་གསུམ་གྱི་རི་རབ་སྲང་ལ་གཞལ་བར་ཚད་གཟུང་དུ་ནུས་ཀྱི་སེམས་ཀུན་དུ་གནས་ པའི་ཚད་གཟུང་བར་མི་ནུས་པ་དང་།ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་བདུད་སྡིག་ཅན་དུ་གྱུར་ནས་བ་སྤུ་ཉག་རེ་རེ་ལས་དེ་སྙེད་སྤྲུལ་ཀྱང་བར་ཆད་བྱ་བར་མི་ནུས་པ་དང་། སྟོང་གསུམ་རིན་པོ་ཆེས་བཀང་ནས་ཕུལ་བ་བས་བཟོད་པ་ལ་གནས་པ་ལྷག་པ་དང་། སྲིད་པ་གསུམ་ ན་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པས་རིན་པོ་ཆེ་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པས་ཕུལ་བ་བས་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ།།མཚོན་པ་དཔེའི་ལྡེ་མིག་སྟེ་གསུམ་པའོ།། །།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཚིགས་ སུ་བཅད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་ལས་དང་པོ་སྔོན་བྱུང་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་།སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་གཅིག་།དཔེ་ལ་གཅིག་།དོན་ལ་གཅིག་།རྒྱུ་མཚན་ལ་གཅིག་སྟེ། སེམས་བསྐྱེད་ལ་བཞིའོ། །གདམས་ངག་ལ་གཅིག་།ངེས་འབྱེད་ལ་བཅུ་ལས་དྲོད་དང་རྩེ་མོ་ལ་ཚིགས་སུ བཅད་པ་གསུམ།བཟོད་པ་ལ་གཉིས། ཆོས་མཆོག་ལ་གཅིག་།ངེས་འབྱེད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཇུག་བསྡུ་བ་ལ་གཅིག་སྟེ་བདུན་ནོ། །གཟུང་རྟོག་ལ་གཅིག་།འཛིན་རྟོག་ལ་གཅིག་།ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་གཅིག་སྟེ་བཅུའོ། །རྟེན་དང་། དམིགས་པ་གཉིས་ལ་གཅིག་།ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལ་གཅིག་། གོ་ཆ་འཇུག་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་ཚོགས་ལ་གཅིག་།ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ཚོགས་ལ་གཅིག་།ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ཚོགས་ལ་གཅིག་།ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལ་སོགས་པ་བདུན་གྱི་ཚོགས་ལ་གཅིག་།ངེས་འབྱུང་གི་སྒྲུབ་པ་ལ བདུན་ལས་ཆེད་དུ་བྱ་བ་དང་།མཉམ་པ་ཉིད་དང་། སེམས་ཅན་དོན་དང་། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངེས་འབྱུང་བཞི་ལ་གཅིག་།ཤིན་ཏུ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་།ཐོབ་པའི་ངེས་འབྱུང་གཉིས་ལ་གཅིག་།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ངེས་འབྱུང་ལ་གསུམ། ལམ་གྱི་ངེས་ འབྱུང་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས།ལམ་ཤེས་པ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔ་བཅུ་རྩ་བཞི་ལས་དང་པོ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ། ཇི་ལྟར་བསླབ་པ་ལ་ལྔ། མཐོང་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་བཙལ་ན་མ་རྙེད་པ་ལ་གཅིག་།དེའི་ ཕན་ཡོན་དང་བསྒོམ་ལམ་གྱི་བྱེད་པ་ལ་ལྔ།མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་བཅུ་བཞི་ཡོད་པ་ལས་རང་གི་དོན་དུ་མོས་པ་ལ་གསུམ། གཉིས་ཀའི་དོན་དུ་མོས་པ་ལ་བཞི། གཞན་གྱི་དོན་དུ་མོས་པ་ལ་བདུན་ནོ། །གཞན་མོས་པ་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་ལ་བརྒྱད། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ལ་གཉིས། བསྔོ་བ་ལ་བརྒྱད་ལས་ཁྱད་པར་གྱི་བསྔོ་བ་ལ་བཞི། མི་དམིགས་པ་དང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་གཉིས་ལ་གཅིག་།ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་མཚན་མ་མེད་པར་བསྔོ་བ་ལ་གཅིག་།སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བའི་བསྔོ་བ་ལ་གཅིག་།བསོད་ནམས་ཆེ་འབྱུང་གི་བསྔོ་བ་ལ་གཅིག་།སྒྲུབ་པ་ལ་བཞི། རྣམ་དག སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ལ་གཅིག་།མི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ལ་གཉིས། རྣམ་དག་དངོས་ལ་གཅིག་གོ། །གཞི་ཤེས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་གཅིག་།ཐབས་ཀྱི་ཉེ་རིང་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བཞི་ལ་གཅིག་།སྦྱོར་བ་ལ་གཅིག་།རྣམ་པ་ལ་གཅིག་།ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་མཐོང་ལམ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་སྟེ་ལྔའོ། །རྣམ་ཀུན མངོན་རྫོགས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དགུ་བཅུ་རྩ་བདུན་ལས།དང་པོ་སྦྱོར་བ་ལ་བཅུ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལྔ་ལ་གཅིག་།ཚེགས་ཆེན་པོ་ཡུན་རིང་པོས་ཐོབ་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། ལུང་བསྟན་པ་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་སྦྱོར་བ་དང་གསུམ་ལ་གཅིག་།ངེས་འབྱུང་ལ་དཔེ་དོན་གཉིས།

以下是藏文翻译成汉语的结果：
以“三千须弥山以秤称量虽能测其重，但一切心住之量无法测”的譬喻，示现。以“大河恒河沙数变为魔恶，若每粒沙幻化一毫毛亦不能成障碍”的譬喻，示现。以“三千界以珍宝充满供养，胜于安住忍辱”的譬喻，示现。以“三界一切众生以珍宝供养佛等的有观胜于无观的智慧波罗蜜多殊胜”的譬喻，示现。譬喻的钥匙，第三部分。
“一切智者”有二十九颂：首颂为前述一颂，发心本质一颂，譬喻一颂，意义一颂，因由一颂，发心共四颂。教诲一颂，决断十颂，其中暖位与顶位三颂，忍辱二颂，至法一颂，决断定境总结一颂，共七颂。能取分别一颂，所取分别一颂，完全执取一颂，共十颂。依止与对境二者一颂，动机一颂，六波罗蜜多资粮的装备与投入一颂，止观资粮一颂，双运资粮一颂，方便善巧等七资粮一颂，决意出离的成就七颂中动机、平等性、众生利、自然成就四出离一颂，极出离与获得出离二者一颂，一切智的出离三颂，道路出离二颂。
“知路”有五十四颂：初如何安住三颂，如何修学五颂，见道智慧求而不得一颂，其功德与修道行为五颂，信乐专注十四颂中自利信乐三颂，二利信乐四颂，他利信乐七颂。他者引信八颂，随喜二颂，回向八颂中殊胜回向四颂，无观与无倒二者一颂，方便善巧与无相回向一颂，佛授回向一颂，大功德回向一颂，成就四颂，清净生因一颂，不生因二颂，清净实义一颂。
“知地”自性一颂，方便远近及四不合相一颂，修行一颂，相状一颂，声闻等见道一颂，共五颂。
“一切现前圆满”有九十七颂：初修行十颂，法性修行五颂一颂，大障碍久得修行、教示、不可退修行三者一颂，决意出离譬喻与意义二颂。
以上翻译力求忠实原文，同时保持汉语表达的自然流畅。由于原文未完全结束，最后部分按现有内容翻译完成。




 བར་ ཆད་མེད་པ་ལ་དཔེ་དོན་གཉིས།བྱང་ཆུབ་ཉེ་བ་ལ་གཅིག་།མྱུར་བ་ལ་གཅིག་།འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པ་དང་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་མི་མཐོང་བ་གཉིས་ལ་གཅིག་།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་། ཡོན་ཏན་བཅུ་བཞི་ལ་གཅིག་གོ། །སྐྱོན་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་ལས་སྐྱོན་ སྤྱིར་དྲིས་པ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་།ཚེགས་ཆེན་པོས་ཡུན་རིང་པོར་དང་། སྤོབས་པ་ཧ་ཅང་མྱུར་བ་དང་། ལུས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་དང་། སེམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་དང་། རིགས་པ་མ་ཡིན་པས་བསྐྱེད་པའི་ཁ་ཏོན་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ལ་གཅིག་།ཕྱིར་ཕྱོགས་པའི་རྒྱུ མཚན་ལ་གཅིག་།རྒྱུ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཉམས་པ་དང་། ཐེག་པ་མཆོག་ལ་ཉམས་པ་གཉིས་ལ་གཅིག་།རོ་མཆོག་ལ་ཉམས་པ་ལ་གཅིག་།རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ཆགས་པས་ཉམས་པ་ལ་གཅིག་།སློབ་དཔོན་དང་སློབ་མ་མི་མཐུན་པས་ཉམས་པ་ལ་གཅིག་།སྐྱོན་གྱི་རྣམ པ་གཞན་བསྟན་པ་ལ་གཅིག་།ཡོན་ཏན་ཅན་ལ་བར་ཆོད་འབྱུང་བར་བསྟན་པ་ལ་གཅིག་།མོས་གུས་ཅན་ལ་བར་ཆོད་ཀྱིས་མི་ཚུགས་པ་ལ་གཅིག་སྟེ་བཅུའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སུམ་ཅུ་ལས་མཚན་ཉིད་སྤྱིར་བསྟན་པ་ལ་གཅིག་།ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་བརྒྱད ལས་གཞི་ཤེས་པ་ལ་གཉིས།ལམ་ཤེས་པ་ལ་གཅིག་།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ལྔའོ། །ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ལ་བཅུ་བཞི་ལས་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་སྡུད་པ་ལ་གཅིག་།བྱེད་པ་ལ་གཅིག་།སྒྲུབ་པ་ལ་གཅིག་།དམིགས་པ་ལ་དཔེ་དོན་གཉིས། རྟེན་ལ་དཔེ་དོན་ གཉིས།མཐའ་དག་ལ་དཔེ་དོན་གཉིས། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་དཔེ་དོན་གཉིས། རོ་མྱང་བ་མེད་པ་ལ་གསུམ་མོ། །བྱེད་པ་ལ་གཅིག་།ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་དྲུག་སྟེ་སུམ་ཅུའོ། །ཐར་པའི་ཆ་མཐུན་ལ་གསུམ། ངེས་པར་འབྱེད་པ་ལ་གཅིག་།སྦྱོར་ལམ་དང་མཐོང་ལམ་གྱི་ རྟགས་ལ་བདུན།བསྒོམ་ལམ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ལ་བཅུ་གཉིས། ཆོས་སྐུ་ལ་དཔེ་དོན་གཉིས། ཞིང་དག་པ་ལ་གཅིག་།སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་གོ། །རྩེ་མོ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བརྒྱ་དང་ དགུ་སྟོན་པ་ལས།རྟགས་ལ་བཅོ་བརྒྱད་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ལ་གསུམ། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་པའི་རྟགས་ལ་བརྒྱད་ལས། ཡོན་ཏན་གྱི་གཞི་ལས་བྱུང་བ་ལ་གཅིག་།མིང་གི་གཞི་ལས་བྱུང་བ་ལ་གཉིས། དབེན་པའི་གཞི་ལས་བྱུང་བའི་བདུད་ཀྱི་ལས་ལ་ལྔ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་གཉིས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གཉིས། འཁོར་འདས་ལ་མ་ཞེན་པ་ལ་གསུམ་སྟེ་བཅོ་བརྒྱད་དོ། །རྣམ་པར་འཕེལ་བ་ལ་ཉི་ཤུ་གཅིག་གིས་སྟོན་པ་ལ་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་དགེ་བ་བཅུ་ལ་སོགས་པ་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན པ་མཐུན་པར་བྱེད་པ་བསོད་ནམས་ཆེ་བ་ལ་གསུམ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མི་འགལ་བ་ལ་གསུམ། དགེ་བ་བཅུ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ལ་གཉིས། ལྷའི་རིགས་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་འོང་བ་ལ་གཉིས། བདུད་ ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ལ་དྲུག་།བསླབ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་གཉིས། མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་གོ་མི་འབྱེད་པ་ལ་གཅིག་།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་འདུས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་གོ། །ངེས་པ་ལ་གཅིག་།ཀུན་ཏུ་གནས་པ་ལ་གཉིས། རྣམ་པར་མི་རྟོག པ་ལ་དྲུག་།མི་རྟོག་པའི་ཕན་ཡོན་ལ་བཞི་སྟེ་བཅུའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་གསུམ། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བཅུ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བཅུ་གཅིག་།བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བདུན། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཕྱེད་དང་དགུ།སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་དང་བརྒྱད་དོ། །མཐར་གྱིས་པ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་ལས། སྦྱིན་པ་ལ་གཅིག་།ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བཟོད་པ་ལ་གཅིག་།བརྩོན་འགྲུས་དང་བསམ་གཏན་ལ་གཅིག་།ཤེས་རབ་ལ་གཅིག་གོ། །སྐད་ ཅིག་མ་ལ་རྐང་པ་གཅིག་གོ།།ཆོས་སྐུ་ལ་རྐང་པ་གསུམ། མདོ་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་དོན་དང་ལྡན་པའི་མཚན་བསྟན་པ་ལ་གཅིག་གོ། །རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་ཕུལ་གདབ་པའི་ལྡེ་མིག་སྟེ་བཞི་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཛོད་ཀྱི་ལྡེ་མིག་ཅེས་བྱ་བ་ཁ་ཆེའི་མཁན་པོ་བླ་མ་དྷརྨ་ཤྲཱིས་ མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།འཕགས་པ་སྡུད་པའི་གདམས་ངག་འདི། བྱང་ཆུབ་སའི་སྙིང་པོ་དཔལ། འབུམ་སྟེངས་ཀྱི་གཙུག་ལག་ཁང་གསར་དུ་བཞེངས་པའི་དུས་སུ། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་གདན་འཛོམ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི བསྒྱུར་ཅིང་བཀའ་སྩལ་ཏེ།སྟོན་སྒོམ་སྦག་མ་གསུམ་གྱིས་ཞུ་བ་ཕུལ། དགེ་སློང་དྲི་མ་མེད་པས་ཡོན་བདག་མཛད་ནས། མཁས་པ་ཆེན་པོ་བ་རེག་ལོ་ཙཱ་བས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་བསྒྱུར་བའོ།། །།

以下是藏文翻译成汉语的结果：
“无间”有譬喻与意义二颂，菩提接近一颂，迅速一颂，无增减及不见法与非法二者一颂，无分别与十四功德一颂。“过失”有十颂：普遍询问过失一颂，大障碍久存、勇气极快、身恶处、心恶处、非理引发等五者一颂，外向因由一颂，因执著退失与至乘退失二者一颂，至味退失一颂，得与恭敬贪著退失一颂，师徒不和退失一颂，其余过失相示一颂，具功德者生障示一颂，具信敬者障碍不入一颂，共十颂。“特性”有三十颂：普遍示特性一颂，了知特性八颂中知地二颂、知路一颂、一切智五颂。殊胜特性十四颂中一切善摄一颂，行为一颂，成就一颂，对境譬喻与意义二颂，依止譬喻与意义二颂，一切边譬喻与意义二颂，完全执取譬喻与意义二颂，无味体验三颂，行为一颂，自性特性六颂，共三十颂。解脱相应三颂，决断一颂，修道与见道标志七颂，修道不退标志十二颂，法身譬喻与意义二颂，清净境一颂，为众生利方便善巧二十一颂。“顶尖现前觉悟”有一百零九颂：标志十八颂中不退标志三颂，无现前傲慢标志八颂中功德基生一颂、名基生二颂、离基生魔业五颂，善友二颂，智慧波罗蜜多二颂，不执轮回与涅槃三颂，共十八颂。增益二十一颂示现阎浮提十善等与智慧波罗蜜多相应大功德三颂，与智慧波罗蜜多专注不违三颂，十善殊胜二颂，一切天种姓接近二颂，一切魔压服六颂，学清净二颂，不开不善等一颂，一切波罗蜜多摄二颂，共二十一颂。决意一颂，一切住二颂，无分别六颂，无分别功德四颂，共十颂。智慧波罗蜜多十三颂，禅定波罗蜜多十颂，精进波罗蜜多十一颂，忍辱波罗蜜多七颂，戒波罗蜜多九又半颂，布施波罗蜜多八又半颂。“渐次”有四颂：布施一颂，戒与忍一颂，精进与禅一颂，智慧一颂。“刹那”有一足颂。法身三足颂。示经功德珍宝意义一颂。表达颂词的钥匙，第四部分。
《智慧波罗蜜多藏的钥匙》，由克什米尔大智者喇嘛达摩室利（Dharmaśrī）完成。圣者摄集此教诲，为菩提地的精髓荣耀，在十万颂顶新建学殿之时，大阿阇梨菩萨与众会集，翻译并传授此智慧波罗蜜多，以教修染三者献请。比丘无垢为施主，大智者毗卢遮那译师（Vairocanarakṣita）为众生利而译。
以上翻译力求忠实原文，同时保持汉语表达的自然流畅。原文结构复杂，翻译中尽量保留其层次与意义。
